Toets "Enter" om naar de inhoud te gaan

Het gevaar van blikseminslag

Van Richard Branderhorst, KNVvL Commissie Instructie en Veiligheid, ontvingen wij dit bericht over wat te doen bij (dreigend) onweer.

Met de wegtrekkende onweersbuien worden we via de media er weer eens aan herinnerd dat dit natuurfenomeen geen sinecure is. Buitensporten hebben een verhoogd risico, zoals de ongelukken in Frankrijk en Duitsland hebben laten zien.

Hoewel blikseminslagen soms schijnbaar willekeurig plaats vinden, is er toch een voorkeur voor hogere of boven het landschap uitstekende elementen – bomen, vee en personen – elektrisch goed geleidende voorwerpen en geaarde metalen constructies als masten, hekken en antennes. Zaken die op een modelvliegveld voorkomen. Omdat modelvliegterreinen meestal in een open gebied liggen betekent onweer een sterk verhoogd risico voor de personen die zich daar tijdens een onweersbui bevinden.

Natuurlijk ga je niet vliegen als de kans op onweer heel groot is; dat is vragen om problemen. Niet alleen is er het gevaar om door de bliksem getroffen te worden, maar door de elektrische ontlading kan de verbinding met het vliegtuig gestoord worden. Is er een inslag in de directe omgeving, dan kan elektronische apparatuur zelfs beschadigd raken; maar in dat geval heb je natuurlijk ook veel te lang gewacht met inpakken en vertrekken. Afgezien van het feit dat je een nat pak kunt oplopen en het vliegen met een opstekende wind helemaal niet leuk is, maar dat zijn dan nog de minste problemen.

Controleer dan ook altijd of de weersverwachting het toelaat om te gaan vliegen en wat voor weer er de rest van de dag te verwachten is. Ben je op het veld en verandert het weer onverwacht, gebruik dan een smartphone om op de buienradar te kijken of er buien in je omgeving zijn. Maar leer ook de onweerswolken te herkennen, daar is voldoende info over op het internet (zie verder) of google op cumulonimbus.

Maar wat te doen als je dan op het veld onverwacht dan toch door een onweersbui overvallen wordt? Dan kies je voor jezelf en niet voor je modellen. Je eigen veiligheid is nummer 1, de rest kan vervangen worden. Ben je met een gesloten (metalen) auto gekomen of heeft iemand anders daar nog plaats in, dan ga je daar in zitten om de bui af te wachten. Is dat niet mogelijk, dan ga je in het open veld op je hurken zitten, met je voeten zo dicht mogelijk bij elkaar en met je armen om je knieƫn geslagen. De grondstromen, die bij een nabije inslag altijd optreden, kunnen zo niet door het lichaam gaan.

Onderschat grondstromen niet, net zo min als het gevaar van overslag. Een elektrische stroom zal altijd de makkelijkste weg (lees: minste weerstand) kiezen. Jouw lichaam heeft minder weerstand dan een boom, dus kun je raden wat er gebeurt als jij er naast staat te schuilen en de bliksem slaat er in. Je lichaam heeft ook minder weerstand dan de grond. Dus als de stroom na een inslag door de grond loopt en jij bent daar plat gaan liggen, dan is voor de stroom de keus niet moeilijk en ben jij de pineut.

Kort samengevat, bij onweer in het open veld doe je het volgende:

  • Denk nooit die gaat mij wel voorbij. Onweersbuien hebben een eigen windveld en soms groeien ze tegen de wind in.
  • Inpakken dus en wegwezen zolang dat nog mogelijk is.
  • Is dat niet meer mogelijk dan is de beste plek om te schuilen in een auto met een metalen dak.
  • Als dat niet kan, ga dan diep gehurkt zitten met je voeten zo dicht mogelijk bij elkaar. Zorg er voor dat je minstens een paar meter afstand hebt tot bomen, hekken, lantaarnpalen of andere objecten. Ook ten opzichte van metalen voorwerpen als fiets, zenderkoffers, startkisten e.d. Dat geeft een kwetsbaar gevoel, maar is het veiligst.

Wordt er iemand door de bliksem getroffen, doe dan het volgende:

Bel direct met 1-1-2 : Geef zo exact mogelijk je locatie door en wat er aan de hand is.

Controleer de ademhaling: Spreek de getroffen persoon aan en kijk of hij of zij een regelmatige en goede ademhaling heeft. Zo niet, begin direct met reanimeren.

Controleer de hartslag: Kijk of de getroffen persoon een goede en regelmatige hartslag heeft. Zo niet, begin direct met reanimeren.

Bij goede ademhaling en hartslag: Probeer de persoon bij bewustzijn te brengen of te houden. Controleer vervolgens op uitwendig letsel. Let hierbij op brandwonden. Zijn deze aanwezig, probeer ze dan te koelen met water. Houdt daarnaast rekening met schade aan het zenuwstelsel, botbreuken en verlies van gehoor en zicht.

Een informatieve website hierover is: www.meteo.be/meteo/view/nl/68771-FAQ%27s+over+het+weer.html?view=7719022

Maak er een veilig vliegseizoen van!

Richard Branderhorst
Voorzitter KNVvL Commissie Instructie en Veiligheid (CIV), afd modelvliegsport
CIV@modelvliegsport.nl

Geef een reactie